Skull-deformity.jpg

آیا میدانید که بدشکلی­ های استخوان جمجمه نوزادان قابل درمان است؟

  • این بدشکلی ها در اثر عوامل مختلفی بوجود می آیند. این عوامل ممکن است قبل از حاملگی و یا بعد از حاملگی ایجاد گردند.
  • بدشکلی های جمجمه نشان دهنده عدم وجود تقارن در سر می باشد و اغلب با عدم تقارن استخوان های صورت نیز همراه می باشند.

مهمترین انواع این بدشکلی ها کدامند؟

سه نوع اصلی از این بدشکلی ها وجود دارد که در تصاویر زیر دیده می شود.

شایع ترین عواملی که موجب ایجاد این بدشکلی ها در استخوان جمجمه می­گردند چیست؟

عوامل مختلفی نظیر چند قلویی، درشت بودن جنین، اولین حاملگی و قرارگیری ناصحیح جنین در درون رحم (بدلیل زیاد بودن بیش از حد مایع آمنیوتیک) بیش از سایر عوامل در ایجاد این انحرافات دخیلند. این عوامل موجب وارد شدن فشارهای شدید به سر جنین شده و باعث انحراف آن می گردد. جمجمه نوزادانی که از طریق ساکشن یا وکیوم متولد می­ گردند نیز تحت فشارهای زیادی قرار گرفته و ممکن است سر کودک را از حالت طبیعی و متقارن خارج نماید.

آیا وضعیت­ پس از تولد نوزاد، در بدتر شدن این بدشکلی­ها مؤثرند؟

خواباندن طولانی مدت یک نوزاد به پشت و یا به پهلو ممکن است انحراف ایجاد شده در جمجمه را بدتر نماید. بنابراین بهتر است در فواصل زمانی منظم بالشتی زیر قفسه سینه نوزاد قرار داده و او را به شکم بخوابانیم. این وضعیت علاوه ­بر شکل­ گیری طبیعی­ ترجمجمه، در شکل­ گیری انحناهای طبیعی ستون فقرات و جلوگیری از انحرافات آن  نیز نقش بسزائی خواهد داشت. همچنین کودک می­ آموزد که چگونه بخزد، بچرخد و وضعیت خود را تغییر دهد.

در صورت غیرطبیعی بودن شکل سر نوزاد، چه اقدامی باید انجام داد؟

در اولین مرحله شما باید به پزشک­ نوزادتان مراجعه نمائید. پزشک سر نوزاد شما را با دقت از جلو، عقب، کنار و از بالا مورد معاینه قرار می ­دهد و هر گونه انحراف طبیعی یا غیر طبیعی جمجمه را تشخیص می ­دهد. متخصص اطفال به شما آموزش می­ دهد که چگونه با تغییر وضعیت منظم، شکل سر نوزادتان به حالت طبیعی بر­می­ گردد.

عدم تقارن استخوان جمجمه تا چه سنی طبیعی در نظر گرفته می­ شود؟

والدین نوزاد ممکن است بلافاصله پس از تولد شاهد شکل غیر طبیعی سر نوزاد خود گردند و این وضعیت ممکن است آنها را مضطرب نماید. بطور کلی، بدشکلی­ های اندک جمجمه در ابتدای تولد طبیعی است و اگر والدین، نوزاد را در فواصل زمانی منظم به همه جهات بخوابانند اغلب در 12 هفته اول پس از تولد این انحرافات برطرف می­ گردد.

 در صورتی که بدشکلی بوجود آمده با وضعیت دهی مناسب نوزاد برطرف نگردید، چه اقدامی باید انجام داد؟

در گذشته برای از بین بردن بدشکلی­ های جمجمه نوزادان، سر آنها را با وسایل مختلفی نظیر ساقه گیاهان، پارچه و حتی سنگ می بستند. اما امروزه چنانچه در 3 ماه اول زندگی نوزاد، وضعیت­دهی مناسب جمجمه مؤثر واقع نشد بایستی از یک وسیله کمکی به نام “ارتوز جمجمه” استفاده نمود. این وسیله اجازه رشد طبیعی جمجمه نوزاد را داده و در ایجاد شکل طبیعی سر نقش مؤثری بازی می­ کند.

نمون ه­ای از این نوع ارتز را در شکل زیر می­بینید.

ارتوز تا چه مدت مورد استفاده قرار می­گیرد؟

این ارتوزها را می­توان از سن 3 تا 18 ماهگی مورد استفاده قرار داد اما، از آنجائی که بیشترین میزان رشد در استخوان جمجمه تا سن 12 ماهگی است، زمان ایده­ آل برای استفاده از این ارتوزها بین سنین 3 تا 12 ماهگی می ­باشد و معمولا اگر کودک در این سنین قرار داشته باشد، ارتوز به مدت 3 تا 6 ماه مورد استفاده قرار می­ گیرد. هنگام استفاده از ارتز، هر چه سن کودک کمتر باشد اثر بخشی درمان نیز بیشتر خواهد بود.

چند ساعت از شبانه روز کودک بایستی ارتوز را بپوشد؟

در یک برنامه منظم و دقیق، بتدریج ساعات پوشیدن این ارتوزها افزایش می یابد. چند روز پس از فیت وسیله بر روی جمجمه نوزاد، ارتز بایستی به مدت 23 ساعت در شبانه روز پوشیده شود تا نتیجه مطلوب حاصل گردد.

در تصاویر زیر وضعیت سر یک نوزاد، قبل و بعد از استفاده از ارتوز جمجمه مشاهده می­ شود.

       قبل از درمان ارتوزی              بعد از درمان با ارتوز

برای دیدن نمونه قبل و بعد درمان کلیک کنید.

اجرا شده توسط: مهراس وب


پاسخ دادن

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری نشانه گذاری شده اند *


آخرین مقالات

  • 15 مرداد, 1399

FooterDr

دکتر مجتبی کامیاب
گروه ارتوز و پروتز
دانشیار ارتوز و پروتز
دانشگاه علوم پزشکی ایران

کلیه حقوق این سایت مربوط به دکتر مجتبی کامیاب © می باشد.